Montreal Canada – Voorvechters van de mensenrechten beschuldigen de regering van de Canadese premier Justin Trudeau ervan het publiek te misleiden over de wapenverkoop aan Israël, die onder meer toezicht is komen te staan te midden van Israëls dodelijke bombardement op Gaza.
De wet in kwestie verbiedt de regering militair materieel te exporteren naar buitenlandse actoren als het risico bestaat dat dit kan worden gebruikt om de mensenrechten te schenden.
De mazen in de wet, gecombineerd met een gebrek aan duidelijkheid over wat Canada naar Israël stuurt, hebben echter de inspanningen bemoeilijkt om de overdrachten te beëindigen.
Tientallen Canadese maatschappelijke groeperingen riepen deze maand Trudeau op om de wapenexport naar Israël te beëindigen, met het argument dat dit in strijd is met de Canadese en internationale wetgeving omdat de wapens in de Gazastrook zouden kunnen worden gebruikt.
Maar onder toenemende druk sinds de Israëlische oorlog in Gaza op 7 oktober begon, heeft het Canadese ministerie van Buitenlandse Zaken geprobeerd de rol van het land bij het helpen van Israël bij het opbouwen van zijn arsenaal te bagatelliseren.
“Global Affairs Canada kan bevestigen dat Canada al meer dan dertig jaar geen verzoeken heeft ontvangen en daarom geen licenties heeft afgegeven voor complete wapensystemen voor grote conventionele of kleine wapens aan Israël”, vertelde het departement vrijdag in een e-mail aan Al Jazeera. .
“Vergunningen afgegeven vanaf 7 oktober 2023 zijn voor de export van niet-dodelijke apparatuur.”
Maar voorstanders zeggen dat dit een verkeerde voorstelling geeft van het totale volume van de Canadese militaire export naar Israël, dat volgens overheidsgegevens in 2022 meer dan $15 miljoen (C$21,3 miljoen) bedroeg.
Het werpt ook licht op het al lang bestaande gebrek aan transparantie in het land rond deze overdrachten.
“Canadese bedrijven exporteerden meer [$84m, $114m Canadian] in militaire goederen naar Israël sinds 2015, toen de regering-Trudeau werd gekozen”, zegt Michael Bueckert, vice-president van de belangenorganisatie Canadians for Justice and Peace in the Middle East.
“En ze zijn sinds 7 oktober wapenexporten blijven goedkeuren, ondanks het duidelijke risico op genocide in Gaza”, zei Bueckert tegen Al Jazeera.
“Niet in staat haar eigen beleid te verdedigen, misleidt deze regering de Canadezen door te denken dat we helemaal geen wapens naar Israël exporteren.” Terwijl Canadezen steeds meer eisen dat hun regering een wapenembargo tegen Israël oplegt, proberen politici te doen alsof wapenhandel niet bestaat.”
Gebrek aan informatie
Hoewel Canada mogelijk geen volledige wapensystemen aan Israël overdraagt, genieten de twee landen ‘een consistente wapenhandelsrelatie’, zegt Kelsey Gallagher, onderzoeker bij Project Ploughshares, een vredesonderzoeksinstituut.
De overgrote meerderheid van de Canadese militaire export naar Israël komt in de vorm van onderdelen en componenten. Ze vallen doorgaans in drie categorieën, legt Gallagher uit: elektronica en ruimtevaartapparatuur; export van militaire luchtvaart en onderdelen; en ten slotte bommen, raketten, raketten en algemene militaire explosieven en componenten.
Maar afgezien van deze brede categorieën, die zijn samengesteld door onderzoek van Canadese binnenlandse en internationale wapenexportrapporten, blijft het volgens Gallagher onduidelijk “wat de feitelijke stukjes technologie zijn.”
“We weten niet welke bedrijven ze exporteren. We weten niet precies wat hun eindgebruik is”, zei hij tegen Al Jazeera.
Global Affairs Canada reageerde niet onmiddellijk op de vraag van Al Jazeera over welke “niet-dodelijke apparatuur” de regering sinds 7 oktober heeft goedgekeurd voor export naar Israël.
“Wat betekent dat? Niemand weet het omdat er geen definitie van bestaat, en het kunnen echt heel veel dingen zijn”, zegt Henry Off, een advocaat uit Toronto en bestuurslid van de Canadese Lawyers for International Human Rights (CLAIHR)-groep.
Ook advocaten en mensenrechtenactivisten vermoeden dat Canadese militaire componenten via de Verenigde Staten Israël bereiken, onder meer voor installatie in straaljagers als de F-35.
Maar deze overdrachten zijn moeilijk te traceren omdat een decennia oude overeenkomst tussen Canada en de VS – de Defense Production Sharing Agreement uit 1956 – “een unieke en alomvattende reeks mazen in de wet creëerde die beschikbaar zijn voor Canadese wapenoverdrachten naar de VS”, aldus Gallagher.
‘Deze exporten worden behandeld zonder enige transparantie. Er is geen regulering of rapportage over de overdracht van militaire onderdelen van Canadese makelij naar de VS, inclusief de onderdelen die mogelijk opnieuw worden overgedragen aan Israël”, zei hij.
Het resultaat, zo voegde hij eraan toe, is dat “het heel moeilijk is om te betwisten wat problematische overdrachten zijn als we niet over de informatie beschikken om dat te doen.”
Binnenlands, internationaal recht
Ondanks deze obstakels dringen Canadese mensenrechtenverdedigers er bij de regering op aan om de wapenverkoop aan Israël te beëindigen, vooral in het licht van de voortdurende aanval van het Israëlische leger op Gaza.
Bijna 28.000 Palestijnen zijn de afgelopen vier maanden gedood, en mensenrechtenverdedigers hebben de impact van Israëls willekeurige bombardementen en massale vernietiging van de enclave ter plaatse nauwkeurig gedocumenteerd. Het hoogste gerechtshof ter wereld, het Internationale Gerechtshof, oordeelde vorige maand ook dat de Palestijnen in Gaza een mogelijk risico op genocide lopen.
In deze context is de afschaffing van wapenleveranties aan Israël feitelijk een eis aan “Canada”. [to] Houd u aan onze wetten”, zegt Off, een advocaat uit Toronto.
Dit komt doordat de Canadese Export and Import Licensing Act de minister van Buitenlandse Zaken verplicht om “aanvragen voor export- en makelaarsvergunningen voor militaire goederen en technologie af te wijzen… als er een substantieel risico bestaat dat die goederen de vrede en veiligheid zouden verstoren”.
De minister zou ook de export moeten weigeren als deze “gebruikt zouden kunnen worden om ernstige schendingen van de internationale humanitaire en mensenrechtenwetgeving te begaan of te faciliteren” of bij “ernstige daden van gendergerelateerd geweld of ernstige gewelddaden tegen vrouwen en kinderen”, aldus de wet. . .
Ondertussen heeft Canada ook het Wapenhandelsverdrag (ATT) ondertekend, een pact van de Verenigde Naties dat overdrachten verbiedt als staten weten dat de wapens kunnen worden gebruikt bij genocide, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en andere schendingen van het internationaal recht.
Maar volgens Off staat Canada, ondanks Israëls groeiende lijst van mensenrechtenschendingen sinds 7 oktober, “de overdracht toe van militaire goederen en technologie die deze zouden kunnen voeden.”
Eind vorige maand schreven Canadese advocaten voor internationale mensenrechten een brief aan de Canadese minister van Buitenlandse Zaken Melanie Joly, waarin ze een onmiddellijke stopzetting van de overdrachten eisten. De groep zei dat zij de volgende stappen zou overwegen, inclusief mogelijke juridische stappen, als er geen actie wordt ondernomen.
‘Er is een dorp voor nodig’
Toch blijft Canada volhouden dat het een van de sterkste wapenexportcontroleregimes ter wereld handhaaft.
Op de vraag of zijn regering van plan is de wapenverkoop aan Israël te beëindigen, zei Trudeau op 31 januari tegen het parlement dat Canada “de mensenrechten en de bescherming van de mensenrechten centraal stelt in al onze beslissingen.”
“Dat is altijd het geval geweest en we zijn consequent geweest in onze verantwoordelijkheid in de manier waarop we dat doen. Zo zullen we blijven”, aldus de premier.
Gallagher van Project Ploughshares vertelde Al Jazeera echter dat Canada een “niveau van toegeeflijkheid” handhaaft bij het selecteren van te bewapenen landen, waaronder Israël.
“Meer dan [27,000] Palestijnen gedood, de overgrote meerderheid burgers; het grootste deel van de Gazastrook is absoluut verwoest”, zei hij, verwijzend naar het Israëlische offensief. “Dit is duidelijk een operatie die niet wordt uitgevoerd binnen het kader van het internationaal humanitair recht, wat de risicobeoordeling door Canadese functionarissen zou moeten kleuren.”
![epa11134690 Verwoeste huizen in het vluchtelingenkamp Al Bureij, Gazastrook, op 7 februari 2024, na Israëlische luchtaanvallen. Volgens het Palestijnse Ministerie van Volksgezondheid en de Israëlische strijdkrachten (IDF) zijn ruim 27.500 Palestijnen en ruim 1.300 Israëli’s gedood sinds Hamas-militanten op 7 oktober 2023 een aanval op Israël lanceerden vanuit de Gazastrook en Israëlische operaties in Gaza en de Westelijke Jordaanoever die daarop volgden. EPA-EFE/MOHAMMED SABRE](https://www.aljazeera.com/wp-content/uploads/2024/02/12006608-1707365661.jpg?w=770&resize=770%2C504)
En terwijl de Canadese wapenexport naar de Israëlische regering verbleekt in vergelijking met andere landen – vooral de VS, die jaarlijks miljarden dollars aan militaire hulp naar Israël stuurt – zei Off: “Elk verschil is een verschil.”
“Er is een dorp voor nodig om deze instrumenten van de dood te maken en het zou een verschil moeten maken als we de Canadese bijdragen beëindigen”, vertelde hij aan Al Jazeera, eraan toevoegend dat druk op Canada ook een boodschap uitstuurt naar andere landen “die mogelijk de Israëlische slachting van Gaza helpen en aanmoedigen. .”
“Als je wapens stuurt naar landen die ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht begaan, word je ter verantwoording geroepen.”